Waar dient het filter voor?

Het filter is een zeer belangrijk onderdeel voor een goed werkend aquarium. Een filter zorgt ervoor dat het (zweef)  vuil uit het water gefilterd wordt, waardoor het water helder blijft, Mechanische filtering.
Niet alleen water wordt het filter ingezogen maar ook allerlei vuildeeltjes zoals zweefvuil, plantenresten etc. Het filter moet deels bestaan uit filtermaterialen die dit vuil tegenhouden en verzamelen in het filter. In het filtermateriaal vestigen zich nuttige bacteriën, die nodig zijn in een aquarium Biologische filtering.
Bacteriën zijn nodig voor het verwerken van afvalstoffen. In een aquarium zit vaak meer vis per liter water dan in het wild en in een aquarium moet dus extra aandacht gevestigd worden op die bacterieculturen. Deze bacteriën komen weliswaar overal voor, maar zullen zich vooral in het filter vestigen. Het filter zal dus ook gedeeltelijk moeten bestaan uit filtermaterialen waarin de bacteriën zich kunnen vestigen. Hoe poreuzer het materiaal, des te groter het oppervlak waar het water langs stroomt en ook des te groter het oppervlak waarop bacteriën zich kunnen vestigen. Het filtervolume kan nooit te groot zijn! Hoe groter het filter des te beter. Houd u er wel rekening mee dat in te snel doorstromende filters zullen de bacteriën weinig kans tot aanhechting krijgen. Te langzaam doorstromende filters zorgen niet voor voldoende aanvoer van zuurstof. In de praktijk blijkt een doorstroomsnelheid van 1 l/cm² per uur optimaal te zijn. Ook zorgt het filter ervoor dat het water in beweging blijf watercirculatie. Als je het water wilt filteren, dan zal het moeten circuleren. Circulatie heeft ook nog andere functies. Zo hebben vissen voorkeur voor meer of minder stroming, maar is een beetje stroming tevens een bijdrage aan het schoonhouden van de bodem.

Type filters.

We kennen 2 soorten filtertypes, de interne en externe filters.

Het interne filter wordt in het aquarium zelf geplaatst, en een extern filter wordt buiten het aquarium geplaatst. Van de externe filters kennen we de mechanische en biologische filters.

Het interne filter

Voor kleinere aquaria tot ca. 100ltr zijn de moderne binnenfilters een uitkomst. Geruisloos, makkelijk te onderhouden en eenvoudig schoon te maken. Daarnaast geven ze (afhankelijke type en inhoud van het aquarium) voldoende waterbeweging voor de nodige uitwisseling van gassen.

Voor aquariums met een groter formaat zijn er ook interne filters verkrijgbaar maar meestal wordt hiervoor een extern filter gebruikt.

Aangezien de Cyphotilapia een grotere maat aquarium vereist en ik van mening ben dat er dan beter een extern filter gebruikt kan worden ga ik verder niet in op de interne filters.

Het externe filter.

Bestaand uit:

- Mechanische filters

Die gedragen zich als het ware als een zeef. Ze vangen dus het vuil uit het passerende water. Dat kunnen heel grove vuildeeltjes zijn, maar ook zeer fijne. In een diatoomfilter is de 'zeef' zo fijn, dat zelfs ziektekiemen uitgezeefd kunnen worden. In de meeste gevallen zal men zo proberen te filteren, dat je mooi helder water overhoudt. Op de waterkwaliteit heeft zo'n filter bijna geen invloed. Alleen, een zuiver mechanisch filter is bijna niet mogelijk. Altijd zullen er wel bacteriën in zitten, die bepaalde ballaststoffen afbreken. Het is verstandig zo'n mechanisch filter regelmatig schoon te maken. Vooral ook omdat het anders verstopt raakt. Meestal maakt men het niet al te goed schoon om de bacteriën, die erin leven, in stand te houden. Dus: watten spoelen e.d., zand, grind, pijpjes, kool en wat men er verder al niet in stopt, vluchtig spoelen en terug in het filter.

- Biologische filters

Die zijn erop gericht om de afbraak van eiwitten via nitriet (zwaar giftig), nitraat (zwak giftig) naar fosfaat (niet giftig, maar voeding voor planten) te bespoedigen. Daarvoor vestigen zich mettertijd hele legers bacteriën in zo'n filter. Grofweg zijn ze te verdelen in twee types: a. zuurstofminnende (aërobe) bacteriën en .zuurstofschuwende (anaërobe) bacteriën. Als het goed is, vullen zij elkaar in hun afbrekende werking aan. Deze beestjes moeten ergens op zitten. Ze vestigen zich overal op, ook op glad glas. Maar naarmate er meer oppervlak is, zullen er ook meer zitplaatsen voor bacteriën zijn. Dus grind, lavasteen, afgewerkte filterkool. Kortom, spullen met een ruw en groot oppervlak zijn wat dat betreft het beste. Voor het behoud van alle bacteriën kan zo'n filter kan beter niet worden schoongemaakt. Om te voorkomen dat het filter dichtslibt, gebruikt men een voorfilter bestaande uit plastic schuim, filterwatten o.i.d. Dat voorfilter moet natuurlijk wel regelmatig worden schoongemaakt. Om de zuurstofminnende bacteriën aan voldoende zuurstof te helpen houdt men het water stromende, waarbij sommige aquariumliefhebbers een aantal luchtsteentjes voor extra zuurstof in een biologisch filter leggen.

Men heeft bij een bioloog ook een mechanische opvoerpomp nodig, dit om het water terug te pompen in het aquarium.

Mijn voorkeur gaat zeker uit naar een biologisch filter. Er is naar mijn mening geen betere manier om te filteren en het heeft nog een aantal andere grote voordelen. Men heeft in een bioloog over het algemeen meer opslag ruimte voor meerdere filtermaterialen en ander benodigdheden. Ikzelf heb ook mijn verwarming in het bioloog geplaatst, en ook de bruisstenen zijn terug te vinden in het bioloog.

Ook heeft een bioloog een grotere oppervlakte waardoor zich er meer bacteriën kunnen huisvestigen.  

In deze  bovenstaande afbeelding kunt u zien hoe een biologisch filter werkt en hoe de stroming door het filter stroomt.

Niet alle biologische filters zijn gelijk, men heeft ook potfilters die over het algemeen een mindere literinhoud hebben, filters die anders ingedeeld zijn dmv meer of minder of dubbele schotten, maar de werking komt bij allen op hetzelfde principe neer

FILTERMATERIALEN

Er is een groot aantal filtermaterialen verkrijgbaar, elk met zijn eigen specifieke eigenschappen. Er wordt van 4 groepen filtermaterialen:

-Mechanische filtermaterialen, zoals filterwatten en filtersponzen, werken niet veel anders dan de zeef uit de keuken: kleine zwevende deeltjes worden van het water gescheiden doordat ze achterblijven op het filtermateriaal.

-Absorberende filtermaterialen, zoals filterkool, turf, zeoliet en kunstharsen, beschikken over de eigenschap dat zij stoffen, zoals ammoniak, nitriet, nitraten, uitgewerkte medicijnen, carbonaten etc. kunnen adsorberen of binden. Na een aantal maanden zijn deze filtermaterialen natuurlijk verzadigd of uitgewerkt en dienen dan vervangen te worden. Absorptieve materialen hebben alle een ding gemeen: ze nemen stoffen uit het water op.

-Verrijkende filtermaterialen, pH-stabiliserende materialen Deze materialen worden vooral toegepast in zeewater en alkalisch zoetwater, zoals Malawi- en Tanganjika-aquaria. Ze hebben tot doel de pH-waarde stabiel te houden in het bereik van 8,0 - 8,4. Vooral kunstharsen zoals ANI-hars hebben, mits juist toebereid een enorm bufferend vermogen. Kalksteenvormen, zoals biosubstraat, hebben een zwak bufferend vermogen.

-Biologische filtermaterialen, zoals keramische filterbuisjes en Denilit, zijn materialen die door hun poreuze structuur een gigantische oppervlakte hebben. Dit is een ideale aanhechtingsmogelijkheid voor nuttige bacteriën.